Emaus, Rękawka i inne odpusty w Krakowie

jednodniowy event

Emaus, Rękawka… Tradycje Wielkanocne to część historii i kultury „mojego” Krakowa. Pamiętam, że jako dziecko niecierpliwie czekałam nie tylko na początek Wielkiego Tygodnia, potem na przyjazd rodziny i wspólne święcenie koszyczków, na Lany Poniedziałek i rodzinne wyjście na Emaus, potem na wtorkową Rękawkę… A potem jeszcze na odpust na Skałce.

Kiermasz na Rynku Głównym w Krakowie

Zwykle już 2 tygodnie przed świętami na Rynku Głównym znać świąteczną atmosferę. I to nieważne, czy mówimy i świętach grudniowych, czy wiosennych. Zawsze na Rynku Głównym pojawiają się kramy i stragany i choć niektórzy twierdzą, że pełne są kiczu, to i tak co roku Kiermasz Świąteczny na rynku Głównym w Krakowie przyciąga wielu turystów i mieszkańców miasta. 

Standardowo prócz wyrobów a’la regionalnych stoiska na kiermaszu pełne są świątecznych ozdób. Zima są to witrażowe, malowane na drewnie lub szkle, słomkowe, gipsowe, ręcznie i mechanicznie robione aniołki, zaś przed Świętami Wielkiej Nocy kramy i stragany zapełniają się wszelkiej maści i postaci pisankami i wydmuszkami. Każdorazowo na kiermaszu są stoiska z góralskim serem na ciepło i zimno (nawet tutaj powoli odchodzi się od nazwy Oscypek, bo nie każdy ser może się nią posługiwać) lub grzane wino staropolskie.

Kiermasz na Rynku Głównym w Krakowie zwykle towarzyszy Świątecznemu Koncertowi. Przy Ratuszu zwykle powstaje scena, na której prezentują się lokalne zespoły, są organizowane konkursy oraz spotkania i wywiady z zaproszonymi gośćmi. Oczywiście nie jest to scena podobna do tych, jakie powstają przy okazji Sylwestra w Krakowie, ale nieco bardziej kameralna. Program imprez towarzyszących Jarmarkowi Świątecznemu zwykle znany jest już miesiąc wcześniej, więc każdy może zaplanować sobie to, co chce zobaczyć. A gdy kończy się kiermasz zaczyna się zabawa, czyli Emaus, Rękawka i inne tradycyjne odpusty.

Emaus, Rękawka …

Pierwsza wzmianka o odbywającym się na Zwierzyńcu (Salwator) odpuście pochodzi z roku 1596 lub 1597. Wtedy to w Krakowie przebywał legat papieski Giovanni Paolo Mucanti. Jest to najstarszy znany odpust w Krakowie, a może nawet w całej Polsce. Co roku w pierwszy poniedziałek po Święcie Zmartwychwstania, czyli w Lany Poniedziałek okolice klasztoru sióstr Norbertanek zamieniały się nie do poznania. Tradycja Emaus wiąże się ściśle z historią uczniów Jezusa, którzy dzień po Zmartwychwstaniu wędrując do wsi Emaus spotkali Jezusa. Na pamiątkę tego właśnie wydarzenia w średniowieczu organizowano pielgrzymki z miast do okolicznych kościołów i klasztorów. Emaus był obchodzony w wielu podkrakowskich Kościołach, ale tylko ten na Zwierzyńcu ostał się do naszych czasów.

Ponieważ charakter odpustu ogromnie się zmienił Muzeum Historyczne Miasta Krakowa wyszło z inicjatywą przypomnienia tradycji związanych z Emausem. Od kilku lat w Domu Zwierzynieckim – oddziale MHK na Zwierzyńcu organizowany jest Przystanek Emaus. 

O ile Lany Poniedziałek należy do dzielnicy Salwator, tak poświąteczny wtorek, to od wielu lat okazja, by przypomnieć sobie średniowieczny Kraków. Od 2001 roku Rękawka odbywa się pod Kopcem Krakusa oraz przy jednym miejskich z fortów obronnych – Fortem Św. Benedykta. Od tamtej pory Rękawka ma swoją niepowtarzalną formę, która pozwala choć na chwilę cofnąć się wiele wieków wstecz i zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie Słowian. Na ten wtorek do Krakowa zjeżdżają się drużyny niemal z całej Polski, a odwiedzający Rękawkę mogą spróbować staropolskich potraw, zobaczyć, dotknąć i przymierzyć staropolskie stroje, a nawet obejrzeć wnętrze chaty słowiańskiej, które specjalnie na tą okazję są sprowadzane i montowane. Rękawka nie jest już tylko odpustem. Jest świetną okazją do zapoznania się z historią państwa Polan i Wiślan.

[źródło: http://www.dziennikpolski24.pl/region/a/siuda-baba-emaus-rekawka-czyli-wielkanoc-w-krakowie,11989313/]

Odpust w Kościele na Skałce

Odbywa się on co roku w pierwszą niedzielę po 8-mym maja. Dlaczego właśnie po 8-mym maja? Ponieważ tego dnia w roku 1254 w Krakowie odbyły się pokanonizacyjne uroczystości patrona tego Kościoła – Św. Stanisława. Uroczystość miała miejsce na Wawelu i stamtąd procesja przeszła do Kościoła Paulinów na Skałce. To na pamiątkę tego  wydarzenia co roku procesja wraz z odpustem w Kościele na Skałce odbywa się w pierwszą niedzielę po 8-mym maja. [źródło: http://www.skalka.paulini.pl/page,7.html]

Ze Św. Stanisławem związanych jest wiele legend dotyczących cudownych ozdrowień, a najbardziej chyba znaną jest ta, która mówi o wskrzeszeniu św. Piotra. Dlatego zapewne wodzie z fontanny, która mieści się w przepięknych klasztornych ogrodach przypisuje się cudowna moc uzdrawiania.

Odpust w Sanktuarium w Łagiewnikach

Odpust zupełny i związane z nim uroczystości są obchodzone w każdą II Niedzielę Wielkanocną, czyli tydzień po Zmartwychwstaniu. Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach to miejsce wyjątkowo traktowane przez Jana Pawła II – Naszego Papieża. Nic więc dziwnego, że przyciąga niczym magnez pielgrzymów i turystów z całego świata. Odpust tutaj to nie tylko kramy z zabawkami, słodyczami i kolorowe korowody odwiedzających. To Ojciec Święty rozporządził, iż każda II niedziela po Wielkiejnocy, zwana Niedzielą Miłosierdzia Bożego da wiernym uczestniczenie w obrzędzie aktu skruchy i odpuszczenie wszelkich grzechów. 

Zapewne i w innych miastach tradycja odpustów jest żywa, jak nasz Emaus, Rękawka, czy odpust w Sanktuarium w Łagiewnikach lub na Skałce. Kraków jednak ma dla mnie szczególne znaczenie i znam sporo osób, które co roku przyjeżdżają tutaj, by rodzinnie spędzić te właśnie szczególne, nie tylko dla dzieci dni. 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *